Tworzenie stron www
Marketing
Pozycjonowanie
PR
Inne
O nas
Sklep
Blog Kontakt

Ocena skuteczności działań PR

Ocena skuteczności działań PR polega na mierzeniu realnego wpływu komunikatów marki na odbiorców, widoczność w sieci i reputację firmy. Skuteczny PR to nie folder reklamowy, lecz kontrola narracji w wynikach wyszukiwania i opiniach online.
Ewaluacja działań public relations – od celów po rekomendacje

Ocena skuteczności PR, która odpowiada na pytanie „czy to zadziałało?”, a nie tylko „ile tego było?”

Liczba publikacji, suma zasięgów i gruby segregator wycinków prasowych łatwo robią wrażenie, ale rzadko mówią, czy komunikacja cokolwiek zmieniła. Rzetelna ocena skuteczności PR sprawdza, czy właściwi ludzie usłyszeli właściwy przekaz, czy go zrozumieli i zapamiętali oraz czy wpłynęło to na ich opinie i decyzje. Poniżej znajdziesz kompendium o wskaźnikach, metodach i wyzwaniach pomiaru, a w kolejnych sekcjach opisujemy, jak taką ocenę projektujemy i prowadzimy w praktyce.

W SEOSEM24 zaczynamy ocenę jeszcze przed pierwszą publikacją: razem z Tobą zapisujemy, co ma się zmienić, u kogo i w jakim czasie, a potem dobieramy do tego wskaźniki, źródła danych i punkt odniesienia. Dzięki temu raport końcowy nie jest zbiorem przypadkowych liczb, tylko odpowiedzią na pytania postawione na starcie. Jeśli interesuje Cię przede wszystkim finansowy wymiar działań, zajrzyj na stronę o ocenie ROI z działań PR, a pełny zakres naszych usług analitycznych znajdziesz w dziale monitoring i analiza PR.

2010 rok ogłoszenia Zasad barcelońskich AMEC – branżowych reguł pomiaru PR, które odrzuciły ekwiwalent reklamowy jako miarę wartości komunikacji
6 etapów naszego procesu oceny: od zapisania celów i punktu wyjścia po rekomendacje na kolejny okres
3 momenty pomiaru w każdym projekcie: stan przed działaniami, kontrola w trakcie i ocena po ich zakończeniu
100% wskaźników w naszym raporcie ma przypisany cel, z którym je porównujemy – nie pokazujemy liczb bez kontekstu

Marketing szeptany Rurzyca

Public Relations odgrywają kluczową rolę w budowaniu wizerunku marki, zarządzaniu reputacją oraz nawiązywaniu relacji z odbiorcami. Jednak samo wdrożenie strategii PR to nie wszystko – równie ważna jest umiejętność oceny ich skuteczności. Dlaczego? Ponieważ tylko rzetelna analiza pozwala zrozumieć, które działania przynoszą realne korzyści, a które wymagają modyfikacji. W agencji SEOSEM24 wierzymy, że ocena skuteczności działań PR to nieodzowny element każdej dobrze zaplanowanej strategii komunikacyjnej. W tym artykule przyjrzymy się, na czym polega ten proces, jakie wskaźniki są kluczowe oraz z jakimi wyzwaniami wiąże się pomiar efektywności PR. Zapraszamy do lektury!

Czym jest skuteczność działań PR?

Skuteczność działań PR to zdolność do osiągania założonych celów komunikacyjnych, które mogą obejmować zarówno wzrost świadomości marki, jak i poprawę jej reputacji czy zwiększenie zaangażowania odbiorców. Działania PR nie są jednorazowym wysiłkiem, lecz długofalowym procesem, który wymaga ciągłego monitorowania i dostosowywania do zmieniających się warunków rynkowych oraz oczekiwań targetu. Skuteczność mierzy się nie tylko poprzez bezpośrednie wyniki, takie jak liczba publikacji czy zasięg, ale także poprzez jakość relacji z mediami, odbiorcami i innymi interesariuszami. W agencji SEOSEM24 podkreślamy, że kluczem do sukcesu jest precyzyjne określenie celów oraz regularna analiza efektów, co pozwala na bieżąco optymalizować strategię.

Kluczowe wskaźniki skuteczności działań PR

Aby ocenić, czy działania PR przynoszą oczekiwane rezultaty, konieczne jest śledzenie konkretnych wskaźników. Jednym z najważniejszych jest zasięg, który pokazuje, jak wiele osób zostało dotkniętych przekazem. Kolejnym istotnym elementem jest engagement, czyli poziom zaangażowania odbiorców – liczba reakcji, udostępnień czy komentarzy. Ważna jest również tonacja przekazów, która wskazuje, czy komunikacja jest odbierana pozytywnie, neutralnie czy negatywnie. Ponadto warto zwrócić uwagę na obecność w mediach, zarówno tradycyjnych, jak i społecznościowych, oraz na wpływ na konwersje, czyli realne działania podejmowane przez odbiorców, takie jak odwiedziny strony internetowej czy zapytania ofertowe. W SEOSEM24 wykorzystujemy te wskaźniki, aby dostarczyć naszym klientom kompleksowy obraz skuteczności ich działań PR.

Metody pomiaru skuteczności PR

Pomiar skuteczności działań PR wymaga zastosowania odpowiednich narzędzi i metod. Jednym z najczęściej stosowanych jest monitoring mediów, który pozwala śledzić, gdzie i w jaki sposób marka jest wspominana. Dzięki analizie internetowej można zbadać, jak kampanie PR wpływają na ruch na stronie czy aktywność w social media. Badania opinii publicznej dostarczają informacji na temat postrzegania marki przez odbiorców, a analiza sentymentu pomaga ocenić, czy przekazy są odbierane pozytywnie. W SEOSEM24 korzystamy z zaawansowanych narzędzi analitycznych, które pozwalają na precyzyjne i obiektywne pomiary, dostosowane do indywidualnych potrzeb każdego klienta.

Wyzwania w ocenie skuteczności PR

Pomimo dostępności różnorodnych narzędzi, ocena skuteczności działań PR nie jest pozbawiona wyzwań. Jednym z nich jest subiektywność odbioru – to, co dla jednych jest sukcesem, dla innych może być niewystarczające. Kolejnym problemem jest trudność w przypisaniu konkretnych wyników do działań PR, zwłaszcza gdy są one częścią szerszej strategii marketingowej. Dodatkowo zmieniające się trendy w mediach oraz dynamiczny rozwój technologii wymagają ciągłego dostosowywania metod pomiaru. W SEOSEM24 zdajemy sobie sprawę z tych wyzwań i dlatego stawiamy na elastyczność oraz indywidualne podejście, aby zapewnić naszym klientom najbardziej miarodajne wyniki.

Podsumowanie oceny skuteczności działań PR

Ocena skuteczności działań PR to nieodzowny element każdej dobrze zaplanowanej strategii komunikacyjnej. Dzięki rzetelnej analizie można nie tylko potwierdzić osiągnięcie założonych celów, ale także zidentyfikować obszary wymagające poprawy. W agencji SEOSEM24 specjalizujemy się w kompleksowej ocenie i optymalizacji działań PR, dostarczając naszym klientom narzędzia i wiedzę niezbędną do budowania silnego wizerunku marki.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o tym, jak skutecznie mierzyć i optymalizować swoje działania PR, zapraszamy do kontaktu z nami.

Więcej na temat monitoringu i analizy PR znajdziesz tutaj: https://www.seosem24.pl/pr/monitoring-i-analiza-pr/

Zachęcamy również do komentowania i dzielenia się swoimi przemyśleniami na temat oceny skuteczności działań PR – Twoja opinia jest dla nas ważna!

Najczęściej zadawane pytania na temat oceny skuteczności działań PR

Jakie są najważniejsze wskaźniki skuteczności działań PR?
Najważniejsze wskaźniki skuteczności działań PR to zasięg, engagement (zaangażowanie odbiorców), tonacja przekazów, obecność w mediach oraz wpływ na konwersje. Każdy z tych elementów pozwala ocenić, czy działania PR przynoszą oczekiwane rezultaty i czy są zgodne z założonymi celami.

Jakie metody są stosowane do pomiaru skuteczności PR?
Do pomiaru skuteczności PR wykorzystuje się różnorodne metody, takie jak monitoring mediów, analiza internetowa, badania opinii publicznej oraz analiza sentymentu. Te narzędzia pozwalają na kompleksową ocenę efektów działań komunikacyjnych.

Dlaczego ocena skuteczności działań PR jest ważna?
Ocena skuteczności działań PR jest kluczowa, ponieważ pozwala zrozumieć, które działania przynoszą realne korzyści, a które wymagają poprawy. Dzięki temu możliwe jest optymalizowanie strategii i osiąganie lepszych wyników w budowaniu wizerunku marki.

Jakie są największe wyzwania w ocenie skuteczności PR?
Największe wyzwania to subiektywność odbioru, trudność w przypisaniu konkretnych wyników do działań PR oraz dynamiczne zmiany w mediach i technologiach. Te czynniki wymagają elastycznego podejścia i ciągłego dostosowywania metod pomiaru.

Czym różni się zasięg od engagement w działaniach PR?
Zasięg odnosi się do liczby osób, które zostały dotknięte przekazem, podczas gdy engagement mierzy poziom zaangażowania odbiorców, np. poprzez reakcje, udostępnienia czy komentarze. Oba wskaźniki są ważne, ale pokazują różne aspekty skuteczności działań PR.

Jak tonacja przekazów wpływa na skuteczność PR?
Tonacja przekazów ma kluczowe znaczenie, ponieważ pokazuje, jak odbiorcy postrzegają markę – czy komunikacja jest odbierana pozytywnie, neutralnie czy negatywnie. Pozytywna tonacja wzmacnia wizerunek marki, podczas gdy negatywna może wymagać szybkiej reakcji.

Czy działania PR można mierzyć w kontekście konwersji?
Tak, działania PR można mierzyć pod kątem ich wpływu na konwersje, takie jak odwiedziny strony internetowej, zapytania ofertowe czy zwiększenie sprzedaży. To pokazuje, że PR nie tylko buduje wizerunek, ale także wpływa na realne wyniki biznesowe.

Jakie narzędzia są najskuteczniejsze w monitoringu mediów?
Do monitoringu mediów najczęściej wykorzystuje się specjalistyczne platformy analityczne, które pozwalają śledzić obecność marki w mediach tradycyjnych i internetowych. Narzędzia te dostarczają danych na temat zasięgu, tonacji i częstotliwości publikacji.

Czy ocena skuteczności PR jest możliwa bez specjalistycznych narzędzi?
Ocena skuteczności PR bez specjalistycznych narzędzi jest możliwa, ale mniej precyzyjna. Własne analizy, np. śledzenie reakcji w social media, mogą dać pewien obraz sytuacji, ale profesjonalne narzędzia zapewniają bardziej kompleksowe i obiektywne wyniki.

Jak agencja SEOSEM24 pomaga w ocenie skuteczności działań PR?
Agencja SEOSEM24 oferuje kompleksowe wsparcie w ocenie skuteczności działań PR, wykorzystując zaawansowane narzędzia analityczne i indywidualne podejście do każdego klienta. Dzięki temu możliwe jest precyzyjne mierzenie efektów i optymalizowanie strategii komunikacyjnych.

Monitoring wizerunkuMonitoring wizerunku w sieciMonitoring wizerunku w sieci to ciągłe śledzenie opinii, recenzji i wzmianek o marce w internecie, które pozwala szybko reagować na negatywne sygnały, wzmacniać pozytywny przekaz i skutecznie zarządzać reputacją firmy lub osoby.Zobacz Tworzenie oświadczeń w sytuacjach kryzysowychTworzenie oświadczeń w sytuacjach kryzysowychTworzenie oświadczeń w sytuacjach kryzysowych to przygotowywanie przemyślanych i spójnych komunikatów, które pomagają chronić reputację marki, minimalizować skutki kryzysu i skutecznie komunikować się z mediami, klientami oraz interesariuszami.Zobacz Reagowanie na negatywne opinie w mediachReagowanie na negatywne opinie w mediachReagowanie na negatywne opinie w mediach to profesjonalne zarządzanie odpowiedziami na krytykę w internecie, które pomaga łagodzić napięcia, odbudowywać zaufanie, dbać o wizerunek marki oraz przekształcać negatywne sytuacje w konstruktywny dialog.Zobacz Zarządzanie sytuacją kryzysową w social mediaZarządzanie sytuacją kryzysową w social mediaZarządzanie sytuacją kryzysową w social media to skoordynowane działania mające na celu szybkie opanowanie negatywnych reakcji, ochronę wizerunku marki oraz przywrócenie zaufania poprzez odpowiednią komunikację, monitoring i analizę reakcji odbiorców.Zobacz Przygotowanie raportów kryzysowychPrzygotowanie raportów kryzysowychPrzygotowanie raportów kryzysowych to opracowywanie szczegółowych analiz przebiegu sytuacji kryzysowej, które umożliwiają ocenę reakcji marki, wyciągnięcie wniosków oraz zaplanowanie skutecznych działań naprawczych i zapobiegawczych na przyszłość.Zobacz Współpraca z prawnikami przy kryzysach wizerunkowychWspółpraca z prawnikami przy kryzysach wizerunkowychWspółpraca z prawnikami przy kryzysach wizerunkowych to skoordynowane działania PR i prawne, które zapewniają zgodność komunikacji z obowiązującym prawem, minimalizują ryzyko odpowiedzialności oraz wspierają skuteczne zarządzanie reputacją marki.Zobacz Organizacja szkoleń z zarządzania kryzysowegoOrganizacja szkoleń z zarządzania kryzysowegoOrganizacja szkoleń z zarządzania kryzysowego to przygotowanie zespołów do skutecznego reagowania na sytuacje kryzysowe, obejmujące strategie komunikacyjne, procedury operacyjne i symulacje, które zwiększają odporność marki i gotowość na zagrożenia.Zobacz Wypychanie negatywnych wyników z SERPWypychanie negatywnych wyników z SERPWypychanie negatywnych wyników z SERP to strategia budowania pozytywnej obecności marki w wyszukiwarce, która polega na promowaniu korzystnych treści i obniżaniu widoczności szkodliwych wyników, co pomaga chronić reputację i zaufanie odbiorców.Zobacz Przygotowanie wytycznych dla pracowników w sytuacjach kryzysowychPrzygotowanie wytycznych dla pracowników w sytuacjach kryzysowychPrzygotowanie wytycznych dla pracowników w sytuacjach kryzysowych to opracowanie jasnych procedur komunikacyjnych i organizacyjnych, które pomagają zespołowi działać spójnie, skutecznie reagować i chronić wizerunek firmy podczas kryzysu.Zobacz Usuwanie profilu GoWorkUsuwanie profilu GoWorkUsuwanie profilu GoWork to działania prawne i wizerunkowe mające na celu trwałe usunięcie firmowego konta lub nieaktualnych treści z portalu opinii pracowniczych, co pozwala chronić reputację, ograniczyć dezinformację i poprawić postrzeganie marki.Zobacz Usuwanie profilu ALEOUsuwanie profilu ALEOUsuwanie profilu ALEO to proces polegający na formalnym wnioskowaniu o usunięcie nieaktualnych lub niepożądanych danych firmowych z bazy platformy ALEO, który wspiera ochronę wizerunku, spójność informacji oraz kontrolę nad obecnością online.Zobacz Usuwanie wyników z wyszukiwarki (na podstawie prawa)Usuwanie wyników z wyszukiwarki (na podstawie prawa)Usuwanie wyników z wyszukiwarki (na podstawie prawa) to proces oparty na przepisach RODO i ochrony dóbr osobistych, który umożliwia trwałe usunięcie nieprawdziwych, szkodliwych lub nieaktualnych informacji z wyników wyszukiwania Google i innych wyszukiwarek.Zobacz Usuwanie opinii w Google MapsUsuwanie opinii w Google MapsUsuwanie opinii w Google Maps to działania zmierzające do zgłoszenia i usunięcia nieprawdziwych, obraźliwych lub naruszających zasady komentarzy, które mogą negatywnie wpływać na reputację firmy i decyzje potencjalnych klientów.Zobacz Usuwanie lub wypychanie starych treściUsuwanie lub wypychanie starych treściUsuwanie lub wypychanie starych treści to działania mające na celu eliminację lub ograniczenie widoczności przestarzałych i nieaktualnych informacji w wyszukiwarce, które mogą wprowadzać w błąd i negatywnie wpływać na wizerunek marki.Zobacz Monitoring wzmianek w mediachMonitoring wzmianek w mediachMonitoring wzmianek w mediach to systematyczne śledzenie i analiza pojawiających się informacji o marce w różnych kanałach medialnych. Pozwala na szybkie reagowanie, ocenę reputacji oraz optymalizację strategii komunikacji.Zobacz Tworzenie raportów wizerunkowychTworzenie raportów wizerunkowychTworzenie raportów wizerunkowych to analiza i podsumowanie obecności marki w mediach oraz opinii odbiorców. Raporty pomagają ocenić skuteczność działań PR i wskazać kierunki dalszej strategii komunikacji.Zobacz Analiza pozycji konkurencjiAnaliza pozycji konkurencjiAnaliza pozycji konkurencji to badanie działań marketingowych i wizerunkowych rywali na rynku. Pozwala zidentyfikować ich mocne i słabe strony oraz znaleźć szanse do wyróżnienia własnej marki i poprawy strategii.Zobacz Analiza sentymentu w mediachAnaliza sentymentu w mediachAnaliza sentymentu w mediach to ocena emocjonalnego wydźwięku publikacji dotyczących marki. Pozwala zrozumieć, czy przekazy są pozytywne, neutralne czy negatywne, co wspiera skuteczne zarządzanie wizerunkiem.Zobacz Tworzenie raportów z kampanii PRTworzenie raportów z kampanii PRTworzenie raportów z kampanii PR to przygotowanie szczegółowej analizy efektów działań komunikacyjnych. Raporty umożliwiają ocenę zasięgu, zaangażowania i wpływu kampanii na wizerunek marki oraz wspierają dalsze planowanie strategii.Zobacz Analiza ruchu na stronie związana z działaniami PRAnaliza ruchu na stronie związana z działaniami PRAnaliza ruchu na stronie związana z działaniami PR to badanie odwiedzin i zachowań użytkowników, które pozwala ocenić wpływ kampanii medialnych na zainteresowanie marką. Dane te wspierają optymalizację strategii komunikacji online.Zobacz Monitoring recenzji produktówusługMonitoring recenzji produktów/usługMonitoring recenzji produktów/usług to systematyczne śledzenie opinii klientów publikowanych w mediach i Internecie. Pozwala szybko reagować na feedback, poprawiać jakość oferty oraz budować pozytywny wizerunek marki.Zobacz Analiza wyników kampanii social mediaAnaliza wyników kampanii social mediaAnaliza wyników kampanii Social Media to ocena efektywności działań marketingowych na platformach społecznościowych. Pozwala zmierzyć zasięg, zaangażowanie i konwersje, wspierając optymalizację strategii komunikacji marki.Zobacz Ocena ROI z działań PROcena ROI z działań PROcena ROI z działań PR to mierzenie zwrotu z inwestycji w komunikację i kampanie medialne. Pozwala określić efektywność wydatków oraz wpływ działań PR na wzrost świadomości i wyniki biznesowe marki.Zobacz
W skrócie

Bez zapisanego celu nie ma czego oceniać

  • Cel PR opisuje zmianę u konkretnej grupy odbiorców, a nie liczbę wysłanych informacji prasowych.
  • Każdy cel potrzebuje punktu wyjścia, terminu i ustalonego sposobu pomiaru.
  • Cele komunikacyjne łączymy z celami organizacji, ale nie udajemy, że PR samodzielnie odpowiada za sprzedaż.
  • Kryteria sukcesu akceptujesz przed startem działań, a nie po obejrzeniu wyników.
Ustalmy kryteria sukcesu
Definicja sukcesu

Zanim cokolwiek zmierzysz, zapisz, co ma się zmienić

Najczęstszy powód, dla którego ocena działań PR rozczarowuje, nie leży w narzędziach ani w danych, tylko w tym, że nikt na początku nie ustalił, jak wygląda sukces. Kampania startuje z ogólnym założeniem w rodzaju „poprawić wizerunek” albo „zwiększyć rozpoznawalność”, a po kilku miesiącach zespół próbuje dopasować do niego to, co akurat udało się policzyć. Taki raport zawsze da się obronić, bo zawsze coś wzrosło, ale niewiele z niego wynika dla kolejnych decyzji. Dlatego ocenę skuteczności traktujemy jako część planowania, a nie jako zadanie na koniec projektu.

Dobrze sformułowany cel PR opisuje zmianę u ludzi. Może dotyczyć tego, co odbiorcy wiedzą o marce, co o niej myślą, jak ją oceniają na tle konkurencji albo co robią: czy szukają informacji, zapisują się na wydarzenie, aplikują do pracy, polecają firmę znajomym. Liczba publikacji, komunikatów czy wywiadów to natomiast miara wykonanej pracy. Jest potrzebna, bo pokazuje, czy plan został zrealizowany, ale sama w sobie nie mówi, czy komunikacja zadziałała. Rozdzielenie tych dwóch poziomów to pierwszy krok do uczciwej oceny.

Pięć elementów, które musi zawierać cel podlegający ocenie

  • Grupa odbiorców. Nie „opinia publiczna”, tylko konkretni ludzie: dziennikarze branżowi, mieszkańcy gminy, potencjalni kandydaci do pracy, inwestorzy, klienci określonego segmentu. Od tej decyzji zależy, które media i które źródła danych mają w ogóle znaczenie.
  • Rodzaj zmiany. Świadomość, wiedza, postawa albo zachowanie. Każdy z tych poziomów mierzy się inaczej i w innym horyzoncie czasu, dlatego nie mieszamy ich w jednym zdaniu.
  • Skala lub kierunek zmiany. Gdy mamy dane wyjściowe, zapisujemy oczekiwaną wartość. Gdy ich nie mamy, pierwszym zadaniem jest ich zebranie, a cel ilościowy ustalamy dopiero po pierwszym pomiarze.
  • Termin. Efekty wizerunkowe budują się wolniej niż zasięg pojedynczej publikacji. Rozróżniamy cele na czas kampanii i cele, które sprawdzamy po kwartale lub roku.
  • Sposób pomiaru. Przy każdym celu wpisujemy źródło danych i metodę: monitoring mediów, ankietę, analitykę strony, dane z systemu sprzedażowego lub rekrutacyjnego, wywiady z dziennikarzami.

W praktyce różnicę dobrze widać na przykładzie. Cel „zwiększyć rozpoznawalność firmy” nie daje się ocenić, bo nie wiadomo, u kogo, o ile i jak to sprawdzić. Cel „zwiększyć odsetek kierowników zakupów w branży spożywczej, którzy bez podpowiedzi wymieniają naszą firmę wśród dostawców opakowań, mierzony tą samą ankietą na początku i na końcu roku” od razu wskazuje grupę, rodzaj zmiany, termin i metodę. Można się z nim nie zgadzać, ale nie da się go interpretować dowolnie.

Punkt wyjścia, czyli pomiar, o którym wszyscy zapominają

Ocena skuteczności polega na porównaniu. Jeżeli nie wiesz, jak marka była opisywana w mediach, jak często pojawiała się obok konkurentów i co myśleli o niej odbiorcy przed kampanią, nie masz punktu odniesienia dla wyników po kampanii. Dlatego przed startem działań zbieramy stan wyjściowy: przegląd publikacji z ostatnich miesięcy, udział marki w dyskusji na tle konkurencji, dane o ruchu i zapytaniach, a w większych projektach także krótkie badanie wśród odbiorców. Ten etap kosztuje niewiele w porównaniu z całym budżetem komunikacji, a bez niego nawet najlepsze wyniki pozostają liczbami bez kontekstu.

Ostatnim elementem jest połączenie celów PR z celami organizacji. Zarząd rzadko pyta o liczbę publikacji, częściej o to, czy komunikacja pomaga w sprzedaży, rekrutacji, pozyskaniu partnerów albo w ochronie reputacji. Rozpisujemy więc, w jaki sposób zmiana wiedzy i postaw odbiorców ma wspierać konkretny cel biznesowy, i jasno zaznaczamy, w którym miejscu na wynik wpływają także inne czynniki: cena, jakość produktu, działania sprzedaży czy reklama. Taka mapa zależności chroni przed dwoma błędami jednocześnie: przypisywaniem PR wszystkich sukcesów firmy i odmawianiem mu jakiegokolwiek wpływu.

Różni interesariusze, różne definicje sukcesu

Jedna kampania często ma kilku adresatów jednocześnie. Komunikat o nowej inwestycji trafia do mediów biznesowych, do mieszkańców okolicy, do pracowników i do partnerów handlowych, a każda z tych grup oczekuje innych informacji. Dla każdej z nich zapisujemy osobny cel i osobny sposób pomiaru. Dzięki temu raport nie uśrednia wyników, które w rzeczywistości są bardzo różne: kampania może świetnie działać w mediach branżowych i jednocześnie nie docierać do społeczności lokalnej, co w uśrednionym wyniku byłoby niewidoczne.

Dobra praktyka: kryteria sukcesu zapisujemy w krótkim dokumencie, który akceptujesz przed rozpoczęciem działań. Gdy w trakcie projektu zmienią się okoliczności, aktualizujemy go świadomie i z datą, zamiast po cichu przesuwać poprzeczkę.
Kryteria oceny

Sześć pytań, na które odpowiada rzetelna ocena działań PR

Zasięg i liczba publikacji to dopiero punkt startu. Pełny obraz skuteczności składamy z kilku kryteriów, z których każde mierzy się innymi danymi. Nie w każdym projekcie potrzebne są wszystkie, ale pomijając któreś, warto wiedzieć, czego raport nie powie.

01

Czy dotarliśmy do właściwych ludzi?

Milion odsłon w portalu, którego nie czytają Twoi klienci, jest wart mniej niż kilka tysięcy czytelników niszowego serwisu branżowego. Dlatego zasięg oceniamy przez pryzmat grup docelowych: sprawdzamy profil czytelników mediów, w których pojawiła się marka, i oddzielamy publikacje w tytułach priorytetowych od pozostałych.

  • Lista mediów priorytetowych ustalona na starcie
  • Zasięg w podziale na grupy odbiorców
  • Udział publikacji w tytułach kluczowych
02

Czy przekaz przetrwał drogę do odbiorcy?

Dziennikarz skraca, parafrazuje i dodaje własny kontekst. Sprawdzamy, czy w publikacjach znalazły się przekazy kluczowe ustalone w strategii, czy zostały oddane wiernie i czy marka była w tekście bohaterem, czy tylko wzmianką w ostatnim akapicie. To jedno z najbardziej niedocenianych kryteriów oceny.

  • Obecność każdego przekazu kluczowego
  • Wierność cytatów i danych
  • Rola marki w tekście
03

W jakim tonie i kontekście o nas mówiono?

Ta sama liczba wzmianek może oznaczać sukces albo początek kryzysu. Oceniamy wydźwięk publikacji i komentarzy, ale także sąsiedztwo: obok jakich tematów, firm i nazwisk pojawiała się marka. Szczegółowo opisujemy tę metodę na stronie o analizie sentymentu w mediach.

  • Wydźwięk ręcznie weryfikowany na próbie
  • Kontekst i tematy towarzyszące
  • Porównanie z konkurencją
04

Czy odbiorcy wiedzą i myślą coś innego niż wcześniej?

Zmiany świadomości, wiedzy i postaw nie widać w monitoringu mediów. Do ich oceny potrzebne są badania: ankiety przed i po kampanii, krótkie sondy wśród klientów, wywiady z dziennikarzami lub partnerami. Pomiar planujemy tak, aby oba badania zadawały te same pytania tej samej grupie.

  • Badanie przed i po działaniach
  • Te same pytania i dobór próby
  • Pytania o spontaniczną znajomość marki
05

Czy ktoś zrobił coś pod wpływem komunikacji?

Najbardziej przekonujące są zachowania: wejścia na stronę, wyszukiwania nazwy marki, zapisy, zapytania, aplikacje, pobrania raportu, udział w wydarzeniu. Łączymy je z działaniami PR przez oznaczone linki, dedykowane strony docelowe i analizę czasu, w którym nastąpił wzrost, a wnioski formułujemy z ostrożnością, gdy jednocześnie działają inne kanały.

  • Oznaczone linki i strony docelowe
  • Wyszukiwania nazwy marki
  • Zapytania i rejestracje w okresie kampanii
06

Czy efekt był wart wysiłku i czy się utrzyma?

Ostatnie pytanie dotyczy efektywności i trwałości. Porównujemy nakład pracy i budżetu z uzyskanymi efektami w poszczególnych działaniach, żeby wskazać te, które warto powtórzyć, i te, które należy zmienić. Sprawdzamy też, czy po zakończeniu kampanii wskaźniki wracają do poziomu wyjściowego, czy zostaje trwała zmiana.

  • Efekty w przeliczeniu na nakład
  • Ranking działań według skuteczności
  • Pomiar kontrolny po kampanii
Proces oceny

Jak oceniamy skuteczność działań PR: sześć etapów od celu do rekomendacji

Ocena nie jest jednorazowym raportem wysyłanym po zakończeniu kampanii. To cykl, który zaczyna się przed pierwszą publikacją, trwa przez cały czas trwania działań i kończy wnioskami, z których korzysta kolejny plan komunikacji.

1

Ustalenie celów i kryteriów sukcesu

Zaczynamy od rozmowy o tym, po co prowadzisz działania PR i komu mają służyć. Spisujemy grupy odbiorców, przekazy kluczowe, cele komunikacyjne i ich związek z celami organizacji. Dla każdego celu określamy, co uznamy za sukces, co za wynik przeciętny, a co za sygnał, że trzeba zmienić podejście. Ten dokument staje się punktem odniesienia dla wszystkich kolejnych raportów.

Przed startem działań Karta celów i kryteriów
2

Pomiar stanu wyjściowego

Zbieramy dane, z którymi porównamy późniejsze wyniki: dotychczasową obecność marki w mediach, udział w dyskusji na tle konkurentów, wydźwięk publikacji, ruch z odesłań i wyszukiwania nazwy marki. Jeśli cele dotyczą wiedzy lub postaw odbiorców, przygotowujemy krótkie badanie ankietowe, które powtórzymy na zakończenie. Bez tego kroku nie da się uczciwie powiedzieć, co zmieniła komunikacja.

Przed startem działań Raport punktu wyjścia
3

Plan pomiaru i przygotowanie narzędzi

Do każdego celu przypisujemy wskaźniki, źródła danych, częstotliwość pomiaru i osobę odpowiedzialną. Konfigurujemy monitoring mediów i słowa kluczowe, przygotowujemy oznaczone linki do materiałów prasowych, strony docelowe i zdarzenia w analityce. Ustalamy też kartę oceny jakościowej publikacji, czyli zestaw kryteriów, według których będziemy analizować każdy materiał.

Na starcie kampanii Oznaczone linki i analityka
4

Ocena bieżąca i korekty w trakcie

W trakcie działań regularnie sprawdzamy, które media podejmują temat, jakie przekazy się przebijają, a które giną, i jak reagują odbiorcy. Jeśli informacja prasowa nie budzi zainteresowania, zmieniamy kąt, dane albo listę dziennikarzy, zamiast czekać na koniec kampanii. Ocena bieżąca ma służyć poprawie wyników, a nie tylko ich zapisywaniu.

Przez cały czas trwania działań Krótkie podsumowania okresowe
5

Ocena końcowa i porównanie z punktem wyjścia

Po zakończeniu kampanii zestawiamy wyniki z celami i stanem wyjściowym. Łączymy dane ilościowe z analizą jakościową: czytamy najważniejsze publikacje, sprawdzamy obecność przekazów, porównujemy wyniki badania przed i po. Tam, gdzie to możliwe, rozmawiamy z dziennikarzami lub partnerami o tym, jak odebrali komunikację. Każdy wniosek opisujemy razem z ograniczeniami danych.

Po zakończeniu kampanii Raport z oceną celów
6

Wnioski i rekomendacje na kolejny okres

Ostatni etap odpowiada na pytanie, co dalej. Wskazujemy działania, które przyniosły najlepsze efekty w stosunku do nakładu pracy, oraz te, z których warto zrezygnować. Proponujemy zmiany w przekazach, doborze mediów i formatach, a także aktualizację celów na następny okres. Po kilku miesiącach wykonujemy pomiar kontrolny, żeby sprawdzić, czy efekty się utrzymały.

Po raporcie końcowym Lista rekomendacji

Przykładowe wagi w karcie oceny publikacji

punkty, 100 = kryterium najważniejsze

Wykres poglądowy. Wagi pokazują jeden z możliwych układów dla kampanii wizerunkowej; w każdym projekcie ustalamy je wspólnie z Tobą, zależnie od celów i grup odbiorców.

Jakość publikacji

Nie każda publikacja jest warta tyle samo: jak oceniamy jakość, a nie tylko liczbę

Dwie kampanie mogą przynieść po trzydzieści publikacji i mieć zupełnie różną skuteczność. W pierwszej marka jest bohaterem materiałów w mediach, które czytają jej klienci, a rzecznik tłumaczy w nich najważniejsze przesłanie. W drugiej nazwa firmy pojawia się w przedrukach komunikatu na agregatorach treści albo w jednym zdaniu na końcu artykułu o czymś innym. Sama liczba publikacji, a nawet suma ich zasięgów, tej różnicy nie pokaże. Dlatego każdą publikację w kampanii oceniamy według karty jakości, ustalonej przed startem działań.

Karta jakości to zestaw kilku kryteriów, z których każde ma przypisaną wagę. Publikacja otrzymuje punkty za spełnienie poszczególnych warunków, a suma punktów pozwala porównywać materiały, media i całe kampanie w czasie. Najważniejsze jest to, że wagi wynikają z celów: w kampanii rekrutacyjnej większe znaczenie ma obecność informacji o pracodawcy i odesłanie do strony kariery, w komunikacji eksperckiej – cytat specjalisty i obecność w mediach branżowych, a w działaniach lokalnych – publikacje w mediach z danego regionu.

Kryteria, które najczęściej trafiają do karty oceny

  • Obecność przekazu kluczowego. Sprawdzamy, czy w tekście znalazło się przynajmniej jedno z przesłań ustalonych w strategii i czy zostało oddane bez zniekształceń. Publikacja, która wspomina markę, ale nie niesie żadnego przekazu, ma ograniczoną wartość.
  • Ranga medium. Media dzielimy na grupy według znaczenia dla odbiorców docelowych, a nie według ogólnej popularności. Dla firmy technologicznej niszowy serwis branżowy może być ważniejszy niż ogólnopolski portal informacyjny.
  • Wydźwięk i kontekst. Oceniamy, czy materiał przedstawia markę pozytywnie, neutralnie czy krytycznie, oraz czy sąsiedztwo tematów i innych firm wzmacnia jej wizerunek.
  • Pozycja marki w materiale. Inaczej oceniamy tekst, w którym firma jest głównym tematem, wymieniona jest w tytule lub leadzie, a inaczej krótką wzmiankę w dalszej części artykułu.
  • Wypowiedź przedstawiciela. Cytat rzecznika lub eksperta wzmacnia wiarygodność i pozwala przekazać myśl własnymi słowami, dlatego jego obecność zwykle podnosi ocenę publikacji.
  • Odesłanie i elementy dodatkowe. Link do strony, zdjęcie, infografika czy dane z raportu firmy zwiększają szansę, że odbiorca zapamięta markę albo podejmie działanie.

Kartę oceny stosujemy konsekwentnie przez cały czas trwania współpracy, aby wyniki z różnych miesięcy dało się porównać. Jeśli w trakcie projektu zmieniamy wagi, bo zmieniły się cele, opisujemy to w raporcie i przeliczamy dane historyczne według nowych zasad. Ocena jakościowa wymaga czytania publikacji przez człowieka, dlatego automatyczne wskaźniki z narzędzi monitoringu traktujemy jako punkt wyjścia, a nie ostateczny wynik.

Te same zasady stosujemy do materiałów poza prasą i portalami. W podcastach i audycjach oceniamy, czy przedstawiciel firmy był gościem, czy marka została jedynie wymieniona, ile czasu poświęcono tematowi i czy padły przekazy kluczowe. W mediach społecznościowych bierzemy pod uwagę, czy treść opublikował profil ważny dla grupy docelowej, czy zawiera oznaczenie marki i jak przebiegała dyskusja pod wpisem. Każdy kanał ma własne kryteria, ale ocenia się je w tej samej logice: czy materiał przybliżył nas do celu.

Uwaga na ekwiwalent reklamowy: przeliczanie publikacji na koszt zakupu powierzchni reklamowej (AVE) wciąż pojawia się w raportach, ale branżowe standardy pomiaru, w tym Zasady barcelońskie, odradzają je jako miarę wartości PR. Publikacja redakcyjna i reklama działają inaczej, a takie przeliczenie nie mówi nic o tym, czy komunikacja osiągnęła cel. Nie stosujemy go w naszych ocenach.
Obszary PR

Każdy rodzaj działań PR wymaga innej miary sukcesu

Wspólny zestaw wskaźników dla wszystkich działań to prosta droga do błędnych wniosków. Konferencja prasowa, cykl artykułów eksperckich i reakcja na kryzys mają inne cele, więc oceniamy je innymi danymi. Wybierz obszar, aby zobaczyć, na co zwracamy uwagę.

Relacje z mediami: liczy się nie tylko publikacja, ale i relacja

W media relations naturalną miarą są publikacje, ale ocena na tym się nie kończy. Sprawdzamy, w jakich tytułach pojawił się temat, czy były to media z listy priorytetowej, jaką część materiałów stanowiły teksty własne redakcji, a jaką przedruki komunikatu, i czy dziennikarze wykorzystali przekazy kluczowe.

Drugą warstwą jest jakość relacji. O skuteczności długofalowych działań dobrze świadczy to, że redakcje same zgłaszają się po komentarz eksperta, zapraszają do debat albo pytają o dane. Notujemy takie prośby, czas odpowiedzi na zapytania mediów i to, jak często materiały firmy są wykorzystywane bez dodatkowego przypominania. Więcej o samej pracy z dziennikarzami przeczytasz na stronie media relations.

  • Publikacje w mediach priorytetowych
  • Teksty własne a przedruki
  • Prośby o komentarz z inicjatywy redakcji
  • Czas reakcji na zapytania mediów
Dwa podejścia

Raport z wycinków czy ocena względem celów: czym się różnią w praktyce

Oba podejścia korzystają z podobnych danych, ale odpowiadają na inne pytania. Pierwsze pokazuje, ile się wydarzyło, drugie – czy to, co się wydarzyło, przybliżyło Cię do celu.

Ocena względem celów

Podejście, które stosujemy w SEOSEM24

  • Cele i kryteria sukcesu zapisane przed startem działań
  • Porównanie wyników z punktem wyjścia i z konkurencją
  • Ocena jakości publikacji według ustalonej karty
  • Pomiar zmian wiedzy, postaw i zachowań odbiorców
  • Wnioski opisane razem z ograniczeniami danych
  • Rekomendacje, co powtórzyć, a co zmienić
  • Wymaga więcej pracy na starcie i dostępu do danych firmy
Sprawdza się, gdy PR ma realnie wspierać cele organizacji i trzeba uzasadnić budżet.

Raport z wycinków i zasięgów

Podejście spotykane najczęściej

  • Szybki do przygotowania na podstawie monitoringu
  • Pokazuje skalę obecności marki w mediach
  • Sumuje zasięgi mediów, które często się nakładają
  • Traktuje przedruk komunikatu tak samo jak własny tekst redakcji
  • Nie mówi, czy dotarłeś do właściwych odbiorców
  • Często opiera się na ekwiwalencie reklamowym
  • Nie daje podstaw do decyzji na kolejny okres
Może być jednym ze źródeł danych, ale nie zastąpi oceny skuteczności.
W skrócie

Raport może być pełen liczb i wciąż wprowadzać w błąd

  • Suma zasięgów mediów to nie liczba osób, które zobaczyły przekaz.
  • Zbieżność w czasie nie dowodzi, że wzrost wywołał PR.
  • Automatyczna ocena wydźwięku wymaga weryfikacji przez człowieka.
  • Zmiana metody w trakcie projektu musi być opisana, inaczej wyniki są nieporównywalne.
Zamów przegląd swoich raportów
Błędy w ocenie

Siedem pułapek, przez które ocena PR wygląda lepiej, niż jest w rzeczywistości

Kiedy przejmujemy raportowanie od innego zespołu albo przeglądamy wcześniejsze podsumowania kampanii, najczęściej nie znajdujemy w nich błędów rachunkowych. Problem leży w założeniach: w tym, co zostało policzone, w jaki sposób i jak zinterpretowane. Poniższe pułapki zawyżają albo zaniżają ocenę, a w obu przypadkach prowadzą do złych decyzji o budżecie i kierunku komunikacji.

  • Sumowanie zasięgów. Zasięg portalu, gazety czy profilu to liczba osób, które mogły zobaczyć publikację, a nie liczba tych, które ją przeczytały. Gdy dodajemy do siebie zasięgi kilkudziesięciu tytułów, w wyniku wielokrotnie liczymy tych samych czytelników, a sumę łatwo pomylić z realną liczbą odbiorców. Zasięg potencjalny pokazujemy, ale zawsze z opisem, czym jest i czym nie jest.
  • Mierzenie tego, co najłatwiej policzyć. Polubienia, liczba wysłanych informacji prasowych czy liczba wzmianek są dostępne od ręki, więc często stają się głównym wynikiem. Tymczasem cele dotyczą zazwyczaj wiedzy, opinii i zachowań odbiorców, które wymagają dodatkowej pracy: badań, oznaczania linków, rozmów z dziennikarzami.
  • Mylenie zbieżności z przyczyną. Jeśli w miesiącu kampanii wzrosła liczba zapytań, nie musi to być zasługa PR. Mogła zadziałać sezonowość, kampania reklamowa, obniżka ceny albo działanie konkurenta. Dlatego porównujemy wyniki z analogicznym okresem, sprawdzamy, co jeszcze działo się w tym czasie, i formułujemy wnioski na tyle ostrożnie, na ile pozwalają dane.
  • Źle dobrane okno pomiaru. Ruch po publikacji widać w ciągu kilku dni, ale zmiana opinii o marce potrzebuje miesięcy. Ocena wykonana tydzień po kampanii może nie zauważyć efektów wizerunkowych, a ocena po roku przypisze PR wszystko, co wydarzyło się w tym czasie. Okna pomiaru ustalamy osobno dla każdego rodzaju celu.
  • Brak tła konkurencji. Wzrost liczby publikacji o połowę brzmi dobrze, dopóki nie okaże się, że główny konkurent w tym samym czasie podwoił swoją obecność. Dlatego wyniki marki zestawiamy z kilkoma firmami z tej samej branży. Szczegóły tej metody opisujemy na stronie o analizie pozycji konkurencji.
  • Ślepe zaufanie do automatów. Narzędzia monitoringu oznaczają wydźwięk wypowiedzi automatycznie, ale mają kłopot z ironią, żargonem branżowym czy tekstami, w których marka występuje w kilku kontekstach jednocześnie. Automatyczne wyniki weryfikujemy ręcznie na próbie publikacji i korygujemy reguły klasyfikacji.
  • Raport bez wniosków. Najdroższy błąd to rzetelny pomiar, z którego nic nie wynika. Jeśli raport kończy się tabelą liczb, a nie listą decyzji do podjęcia, ocena skuteczności nie spełniła swojej roli, nawet jeśli wszystkie dane są poprawne.

Jak się przed nimi chronimy

Każdy nasz raport zawiera krótki opis metody: skąd pochodzą dane, jakie są ich ograniczenia, które wskaźniki są szacunkami, a które pomiarami. Wyniki przedstawiamy na tle punktu wyjścia, poprzednich okresów i konkurencji. Gdy nie da się czegoś rzetelnie zmierzyć, piszemy o tym wprost, zamiast zastępować brakujące dane wskaźnikiem, który tylko wygląda na precyzyjny. Takie podejście sprawia, że ocena bywa mniej efektowna, ale za to można na jej podstawie podejmować decyzje.

Wskazówka: jeśli otrzymujesz raporty z działań PR od kilku dostawców, poproś każdego o opis metody liczenia zasięgu i wydźwięku. Różnice w metodach często wyjaśniają różnice w wynikach lepiej niż różnice w skuteczności.
Zasady

Sześć zasad, którymi kierujemy się przy każdej ocenie skuteczności

Metody i narzędzia zmieniają się razem z mediami, ale kilka reguł pozostaje stałych. To one decydują o tym, czy ocena jest wiarygodna dla zarządu, działu finansów i samego zespołu PR.

Najpierw cel, potem wskaźnik

Nie zaczynamy od listy dostępnych metryk. Zaczynamy od pytania, co ma się zmienić i u kogo, a wskaźniki dobieramy tak, żeby na to pytanie odpowiadały. Metryka, która nie jest przypisana do żadnego celu, nie trafia do raportu jako wynik, najwyżej jako informacja pomocnicza.

Efekty u odbiorców ważniejsze niż sama aktywność

Liczba publikacji i wysłanych materiałów pokazuje wykonaną pracę i jest potrzebna do kontroli planu. O skuteczności mówią jednak zmiany wiedzy, opinii i zachowań odbiorców, dlatego to im poświęcamy najwięcej miejsca w ocenie.

Jakość ma taką samą wagę jak skala

Każdą publikację w kampanii oceniamy według karty jakości: rangi medium, obecności przekazu, wydźwięku i pozycji marki w tekście. Mniejsza liczba trafnych materiałów często daje lepszy efekt niż duża liczba przypadkowych wzmianek.

Ostrożność w przypisywaniu efektów

Rozróżniamy to, co możemy wykazać, od tego, co jest prawdopodobne. Jeśli równolegle działają reklama, sprzedaż i sezonowość, opisujemy ich możliwy wpływ i nie przypisujemy całego wzrostu działaniom PR.

Jawna metoda i porównywalne dane

W raporcie opisujemy źródła, sposób liczenia i ograniczenia danych. Metodę utrzymujemy przez cały okres współpracy, a każdą zmianę dokumentujemy, żeby wyniki z różnych miesięcy dało się uczciwie zestawić.

Wnioski, które da się wdrożyć

Ocena kończy się rekomendacjami: które działania rozwijać, które zmienić, z których zrezygnować i jak zaktualizować cele. Raport, po którym nic się nie zmienia, uważamy za niedokończony.

FAQ

Ocena skuteczności PR w praktyce: pytania, które słyszymy najczęściej

Odpowiedzi uzupełniają kompendium powyżej o kwestie organizacyjne i metodyczne: od terminu rozpoczęcia oceny po pracę z danymi, których na starcie brakuje.

Kiedy najlepiej zacząć planować ocenę skuteczności działań PR?
Najlepiej razem z planowaniem samych działań, czyli zanim powstanie pierwsza informacja prasowa. Tylko wtedy można zapisać cele i kryteria sukcesu, zebrać dane o stanie wyjściowym, oznaczyć linki w materiałach i przygotować badanie, które powtórzymy po kampanii. Ocena planowana dopiero po zakończeniu działań musi opierać się na danych, które akurat są dostępne, a nie na tych, które najlepiej odpowiadają na pytanie o skuteczność.
Ile czasu trzeba czekać na efekty, które da się ocenić?
To zależy od rodzaju celu. Publikacje i ruch na stronie widać w ciągu dni lub tygodni od rozpoczęcia działań. Zmiany wiedzy o marce i jej rozpoznawalności w grupie docelowej wymagają zwykle kilku miesięcy konsekwentnej komunikacji, a trwała zmiana opinii czy reputacji jeszcze dłuższego okresu. Dlatego dla każdego celu ustalamy osobne okno pomiaru i nie oceniamy efektów wizerunkowych tą samą miarą co zasięgu pojedynczej publikacji.
Czy da się ocenić skuteczność, jeśli nie mamy danych sprzed kampanii?
Częściowo tak. Obecność marki w mediach i internecie z poprzednich miesięcy można odtworzyć na podstawie archiwów narzędzi monitoringu i wyszukiwarek, a dane o ruchu i zapytaniach zwykle są zapisane w analityce i systemach firmy. Nie da się natomiast wstecznie zbadać, co odbiorcy wiedzieli i myśleli przed kampanią. W takiej sytuacji opisujemy to ograniczenie w raporcie, a pierwszy pomiar traktujemy jako punkt wyjścia dla kolejnych okresów.
Czym różni się ocena skuteczności od oceny ROI z działań PR?
Ocena skuteczności sprawdza, czy działania osiągnęły cele komunikacyjne: dotarły do właściwych odbiorców, przekazały zamierzone treści i zmieniły ich wiedzę, opinie lub zachowania. Ocena ROI idzie krok dalej i próbuje zestawić koszty działań z ich wartością dla organizacji, najczęściej wyrażoną w pieniądzach. Nie każdy cel PR da się rzetelnie wycenić, dlatego ocena skuteczności jest szersza. Metodę liczenia zwrotu opisujemy na stronie o ocenie ROI z działań PR.
Dlaczego nie przeliczacie publikacji na ekwiwalent reklamowy?
Ekwiwalent reklamowy mówi, ile kosztowałaby powierzchnia reklamowa o takiej samej wielkości jak publikacja. Nie mówi natomiast nic o tym, czy tekst był pozytywny, czy zawierał przekaz kluczowy, czy dotarł do właściwych osób i czy cokolwiek zmienił. Bywa też mylący, bo krytyczny artykuł na całą stronę ma wysoki ekwiwalent. Branżowe standardy pomiaru, w tym Zasady barcelońskie, nie uznają go za miarę wartości komunikacji, i my również go nie stosujemy.
Czym są Zasady barcelońskie i czy trzeba się ich trzymać?
To zestaw ogólnych zasad pomiaru i ewaluacji komunikacji, ogłoszony przez międzynarodowe stowarzyszenie AMEC w 2010 roku i później aktualizowany. Mówią one między innymi, że wyznaczenie celów jest warunkiem pomiaru, że oceniać należy nie tylko aktywność, ale też efekty i wpływ na organizację, że potrzebna jest analiza ilościowa i jakościowa, że ekwiwalent reklamowy nie jest wartością komunikacji, a metoda pomiaru powinna być przejrzysta. Nie są przepisem prawa, ale stanowią punkt odniesienia dla rzetelnej oceny, na którym opieramy nasze podejście.
Jak często przygotowujecie raporty z oceną skuteczności?
Częstotliwość ustalamy z Tobą na starcie i dopasowujemy do rytmu działań. Przy stałej obsłudze PR zwykle proponujemy krótkie podsumowania bieżące, które służą korektom, oraz szerszą ocenę w dłuższych odstępach, na przykład kwartalnych, w której porównujemy wyniki z celami. Kampanie o określonym czasie trwania kończymy raportem końcowym, a po kilku miesiącach wykonujemy pomiar kontrolny, żeby sprawdzić trwałość efektów.
Czy możecie ocenić działania prowadzone przez inną agencję lub nasz dział PR?
Tak. Niezależna ocena przydaje się wtedy, gdy chcesz sprawdzić, czy dotychczasowa współpraca przynosi efekty, porównać kilku dostawców albo przygotować się do nowego przetargu. Analizujemy wtedy cele, plany i raporty, odtwarzamy obecność marki w mediach, oceniamy jakość publikacji i metody raportowania. Wynikiem jest opis tego, co działało, czego nie da się ocenić z powodu braku danych, oraz rekomendacje dotyczące celów i sposobu pomiaru na przyszłość.
Jakich danych i dostępów potrzebujecie od nas?
Najczęściej prosimy o dostęp do analityki strony i Google Search Console, plan i harmonogram działań komunikacyjnych, listę konkurentów, materiały wysłane do mediów oraz informacje o innych kampaniach prowadzonych w tym samym czasie. Jeśli cele dotyczą sprzedaży, rekrutacji lub zapytań, przydają się zagregowane dane z systemu CRM lub rekrutacyjnego. Nie potrzebujemy danych osobowych klientów, a zakres dostępów ograniczamy do niezbędnego minimum.
Jak zmierzyć zmianę opinii o marce bez dużego budżetu na badania?
Nie zawsze potrzebne jest duże badanie ogólnopolskie. Często wystarczy krótka ankieta wśród klientów, subskrybentów newslettera lub uczestników wydarzeń, przeprowadzona przed i po kampanii z tymi samymi pytaniami. Pomocne są też pytanie „skąd o nas wiesz” w formularzach kontaktowych, rozmowy z handlowcami o tym, co słyszą od klientów, oraz wywiady z kilkoma dziennikarzami. Takie metody mają ograniczenia, które opisujemy, ale dają znacznie więcej niż brak pomiaru.
Co, jeśli ocena pokaże, że działania PR nie przynoszą efektów?
Taki wynik też jest wartościowy, bo pozwala przestać wydawać budżet na to, co nie działa. Najpierw sprawdzamy, gdzie leży przyczyna: w doborze odbiorców i mediów, w samych przekazach, w formie materiałów, w zbyt krótkim czasie działań czy w nierealnych celach. Na tej podstawie proponujemy konkretne zmiany i ustalamy, jak sprawdzimy ich efekt w kolejnym okresie. Nie ukrywamy słabych wyników, bo raport, który pokazuje wyłącznie sukcesy, przestaje być wiarygodny.
Czy udział w głosie (share of voice) wystarczy do oceny skuteczności?
Udział marki we wzmiankach na tle konkurentów to przydatny wskaźnik, bo pokazuje wyniki w kontekście rynku, a nie w oderwaniu od niego. Sam w sobie nie wystarcza jednak do oceny skuteczności. Duży udział może wynikać z kryzysu, a niewielki może oznaczać obecność w kilku kluczowych mediach, która dla celów firmy jest ważniejsza niż masowe wzmianki. Dlatego share of voice łączymy z oceną wydźwięku, jakości publikacji i efektów u odbiorców.
Czy ocena skuteczności ma sens w małej firmie lub przy działaniach lokalnych?
Tak, choć zakres pomiaru jest wtedy prostszy. Przy działaniach lokalnych oceniamy obecność w mediach regionalnych i lokalnych portalach, wzmianki w lokalnych grupach i serwisach, ruch z regionu na stronie, wyszukiwania nazwy firmy oraz zapytania od klientów z danego obszaru. Zamiast rozbudowanego badania często wystarczy pytanie o źródło informacji w rozmowach z klientami. Zasada pozostaje ta sama: cel zapisany na starcie i porównanie z punktem wyjścia.
Czy można porównywać wyniki różnych kampanii PR?
Można, jeśli zostały ocenione tą samą metodą: z tymi samymi kryteriami jakości, tym samym sposobem liczenia zasięgu i porównywalnymi oknami pomiaru. Dlatego kartę oceny i definicje wskaźników utrzymujemy przez cały okres współpracy. Porównując kampanie, bierzemy też pod uwagę różnice w budżecie, sezonie i celach, bo kampania produktowa i kampania ekspercka mogą być skuteczne w zupełnie innych wymiarach.
Czy działania PR i ich ocena mają związek z widocznością w wyszukiwarce?
Często tak. Publikacje w wiarygodnych mediach mogą zawierać odnośniki do strony firmy, a rozpoznawalność marki przekłada się na liczbę wyszukiwań jej nazwy. Dlatego w ocenie uwzględniamy, tam gdzie ma to związek z celami, odnośniki z publikacji redakcyjnych i zmiany w wyszukiwaniach marki. O łączeniu działań wizerunkowych z widocznością w Google piszemy szerzej na stronie SEO i Digital PR.
Czy narzędzia oparte na sztucznej inteligencji mogą zastąpić ocenę skuteczności?
Mogą ją przyspieszyć, ale nie zastąpią decyzji o tym, co jest sukcesem. Narzędzia monitoringu coraz lepiej grupują wzmianki, streszczają publikacje i wstępnie klasyfikują wydźwięk, co skraca żmudną część pracy. Nadal jednak to człowiek ustala cele i kryteria, sprawdza, czy automatyczna klasyfikacja jest trafna, i interpretuje wyniki w kontekście sytuacji firmy. Wyniki automatów traktujemy jako materiał do analizy, a każdą istotną tezę w raporcie weryfikujemy ręcznie.
Jak ocenić skuteczność pojedynczej informacji prasowej?
Przy pojedynczym komunikacie sprawdzamy kilka rzeczy: ile redakcji z listy priorytetowej podjęło temat, ile powstało tekstów własnych, a ile przedruków, czy w publikacjach znalazł się przekaz kluczowy i cytat rzecznika, czy dziennikarze dopytywali o szczegóły oraz ile osób przeszło do materiałów źródłowych z oznaczonych linków. Porównujemy to z wcześniejszymi komunikatami firmy, dzięki czemu widać, które tematy, formy i terminy wysyłki działają najlepiej.
Kto po stronie firmy powinien uczestniczyć w ocenie?
Oprócz osoby odpowiedzialnej za komunikację warto zaangażować przedstawiciela zarządu lub działu, któremu PR ma pomagać, na przykład sprzedaży, HR albo relacji inwestorskich. Te osoby najlepiej wiedzą, jaka zmiana byłaby dla nich wartościowa, i mają dostęp do danych potrzebnych do oceny. Ich udział na etapie ustalania celów sprawia też, że raport końcowy odpowiada na pytania, które rzeczywiście padną podczas rozmowy o budżecie.
Czy wyniki oceny można przedstawić zarządowi w jednym wskaźniku?
Można przygotować wskaźnik zbiorczy, na przykład średnią ocenę jakości publikacji albo indeks złożony z kilku miar, i bywa to wygodne w komunikacji z zarządem. Zawsze jednak pokazujemy, z czego się składa, bo jedna liczba łatwo ukrywa ważne zmiany: wzrost obecności w mediach może iść w parze ze spadkiem wydźwięku. Dlatego obok wskaźnika zbiorczego umieszczamy krótkie podsumowanie celów z oceną, czy zostały osiągnięte, i kilka najważniejszych wniosków.
Lista kontrolna

Zanim zaakceptujesz raport z działań PR, sprawdź te osiem punktów

Lista przyda się niezależnie od tego, czy raport przygotowuje agencja, czy własny zespół. Jeśli na któreś z pytań odpowiedź brzmi „nie”, warto o to dopytać przed podjęciem decyzji o budżecie.

  • Cele są zapisane i datowane. Raport odwołuje się do celów ustalonych przed startem działań, a nie do celów dopisanych po fakcie.
  • Jest punkt odniesienia. Wyniki porównano ze stanem sprzed kampanii, z poprzednim okresem lub z konkurencją, a nie pokazano ich w próżni.
  • Aktywność jest oddzielona od efektów. Liczba materiałów i publikacji znajduje się w innej części raportu niż zmiany wiedzy, opinii i zachowań odbiorców.
  • Zasięg ma opisaną metodę. Wiadomo, czy to zasięg potencjalny, czy rzeczywisty, i czy sumowano audytoria mediów, które się nakładają.
  • Publikacje oceniono jakościowo. Raport mówi, w ilu materiałach znalazł się przekaz kluczowy, jaki był wydźwięk i jaką rolę odgrywała marka.
  • Nie ma ekwiwalentu reklamowego jako miary wartości. Jeśli się pojawia, nie jest przedstawiany jako dowód skuteczności ani zwrotu z inwestycji.
  • Ograniczenia danych są nazwane. Raport wskazuje, czego nie dało się zmierzyć i jakie inne czynniki mogły wpłynąć na wyniki w tym samym czasie.
  • Są rekomendacje. Na końcu znajdziesz konkretne wnioski: co kontynuować, co zmienić, z czego zrezygnować i jak zaktualizować cele.
Słowniczek

Pojęcia z oceny skuteczności PR, wyjaśnione w jednym zdaniu

Ewaluacja
Systematyczna ocena działań względem wcześniej ustalonych celów i kryteriów, zakończona wnioskami do wykorzystania w kolejnych działaniach.
Ewaluacja bieżąca
Ocena prowadzona w trakcie kampanii, której celem jest szybka korekta działań, a nie tylko podsumowanie wyników.
Punkt wyjścia (baseline)
Stan wskaźników zmierzony przed rozpoczęciem działań, z którym porównuje się późniejsze wyniki.
Aktywność (output)
To, co zespół PR wytworzył i rozpowszechnił: komunikaty, wydarzenia, wywiady oraz publikacje, które z nich powstały.
Efekt (outcome)
Zmiana u odbiorców wywołana komunikacją, na przykład w ich wiedzy, opiniach, zaufaniu lub zachowaniu.
Przekaz kluczowy
Najważniejsza myśl, którą marka chce przekazać odbiorcom; jej obecność w publikacjach jest jednym z głównych kryteriów oceny jakościowej.
Karta oceny publikacji
Zestaw kryteriów z wagami, według których ocenia się każdą publikację, aby porównywać materiały, media i kampanie.
Udział w głosie (share of voice)
Odsetek wzmianek o marce wśród wszystkich wzmianek o niej i wybranych konkurentach w danym okresie i kanale.
AVE (ekwiwalent reklamowy)
Przeliczenie publikacji na koszt zakupu podobnej powierzchni reklamowej; branżowe standardy pomiaru odradzają traktowanie go jako miary wartości PR.
Zasady barcelońskie
Ogłoszone przez stowarzyszenie AMEC zasady pomiaru i ewaluacji komunikacji, kładące nacisk na cele, efekty, przejrzystość metod i odrzucenie AVE.
Zasięg potencjalny
Liczba osób, które mogły zetknąć się z publikacją, szacowana na podstawie audytorium medium; nie jest to liczba osób, które ją przeczytały.
Okno pomiaru
Okres, w którym zbiera się dane o efektach danego działania; dla ruchu na stronie jest krótkie, dla zmian opinii o marce znacznie dłuższe.
Porozmawiajmy o Twoich wynikach

Chcesz wiedzieć, czy Twoje działania PR naprawdę działają?

Na bezpłatnej konsultacji omówimy Twoje cele, dostępne dane i dotychczasowe raporty, a następnie zaproponujemy sposób oceny dopasowany do skali działań. Pracujemy z biura w Krakowie i zdalnie z klientami z całej Polski.

Zostaw komentarz

Komentarze z linkami do innych stron nie są publikowane.

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Komentarze są moderowane.

Porozmawiajmy o Twoim projekcie

Opowiedz nam o swojej sytuacji – bezpłatnie ją przeanalizujemy i zaproponujemy plan działań. Odpowiadamy tego samego dnia, dyżur eksperta 24/7.

Bezpłatna wycena

Wyślij zapytanie – odpowiadamy szybko

Opisz, co chcesz osiągnąć, a my przygotujemy konkretne rekomendacje i wycenę.

Odpowiadamy tego samego dnia, dyżur eksperta 24/7.

  1. Opowiadasz o swojej sytuacjiFormularz, telefon albo e-mail
  2. Bezpłatnie ją analizujemyBez zobowiązań
  3. Proponujemy plan działańZ konkretnymi rekomendacjami i wyceną

    UMÓW SIĘ

    Bezpłatna konsultacja z naszym ekspertem

    Umów się na bezpłatną konsultację i otrzymaj od nas skuteczną strategię dla Twojego biznesu

    Bezpłatna wycena

    Wymagane pola

    Twoje dane
    Czego dotyczy zapytanie? możesz wybrać kilka
    Opisz projekt
    Dodaj do opisu: